Witamina A od lat znajduje się w centrum zainteresowania dietetyków i osób zwracających uwagę na skład codziennego jadłospisu. Występuje w różnych formach, a jej obecność w diecie wiąże się z konkretnymi funkcjami organizmu. To sprawia, że temat witaminy A regularnie pojawia się w kontekście świadomego komponowania diety oraz wyboru produktów spożywczych i suplementów.
Co właściwie oznacza „witamina A” w kontekście diety?
Witamina A to grupa związków rozpuszczalnych w tłuszczach, do których zalicza się m.in. retinol oraz jego pochodne, a także β-karoten – prowitaminę A obecną w produktach roślinnych. W codziennej diecie witamina A występuje zarówno w żywności pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego, co sprawia, że jej podaż zależy w dużej mierze od sposobu odżywiania.
Z perspektywy żywieniowej jest to składnik, którego nie da się zastąpić innymi witaminami, ponieważ pełni określone, jasno zdefiniowane funkcje fizjologiczne.
Co może witamina A – oficjalne oświadczenia EFSA
W Unii Europejskiej obowiązuje zasada, że producenci suplementów i żywności mogą komunikować tylko te właściwości składników, które zostały wcześniej ocenione i zatwierdzone przez instytucje naukowe. Takie zatwierdzone sformułowania określa się mianem oświadczeń zdrowotnych. W praktyce oznacza to, że jeśli przy danym składniku – takim jak witamina A – pojawiają się konkretne informacje o jego roli w organizmie, nie są one elementem marketingu, lecz odwołują się do ujednoliconych, oficjalnie przyjętych zapisów. Zgodnie z rejestrem EFSA, witamina A:
-
przyczynia się do utrzymania prawidłowego widzenia,
-
wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego,
-
odgrywa rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry i błon śluzowych,
-
uczestniczy w procesie specjalizacji komórek.
To właśnie te funkcje sprawiają, że witamina A regularnie pojawia się w rozmowach na temat zbilansowanej diety oraz świadomej suplementacji.
Naturalne źródła witaminy A – nie tylko suplementy
Podstawowym źródłem witaminy A w diecie pozostaje żywność, przy czym jej forma zależy od pochodzenia produktu. Retinol, czyli aktywna postać witaminy A, występuje wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Największe jego ilości znajdują się w wątrobie i przetworach z wątroby, a także w mniejszych stężeniach w nabiale, jajach i tłustych rybach.
Z kolei produkty roślinne nie zawierają witaminy A w postaci retinolu, lecz karotenoidy, z których najważniejszym jest β-karoten. Związki te obecne są m.in. w marchwi, batatach, dyni, szpinaku, jarmużu oraz innych warzywach i owocach o intensywnie pomarańczowej, czerwonej lub zielonej barwie. W organizmie β-karoten może być przekształcany w witaminę A, przy czym stopień tej konwersji zależy od indywidualnych uwarunkowań żywieniowych i fizjologicznych.
Z tego względu sposób pokrycia zapotrzebowania na witaminę A różni się w zależności od modelu żywienia — inaczej wygląda on w diecie mieszanej, a inaczej w diecie opartej głównie na produktach roślinnych. W niektórych przypadkach uzupełnianie diety o suplementy zawierające witaminę A lub β-karoten stanowi jedynie jeden z możliwych elementów całego sposobu odżywiania, a nie jego podstawę.
Dlaczego temat witaminy A wraca w kontekście świadomego wyboru produktów?
Witamina A nigdy nie „wyszła z mody”, ponieważ jej obecność w diecie wiąże się z określonymi funkcjami organizmu. To sprawia, że konsumenci coraz częściej chcą nie tylko wiedzieć, co to jest, ale też jak i skąd mogą ją realnie pozyskać w diecie lub poprzez uzupełnienie.
Dla części osób ma znaczenie różnica między formą zwierzęcą a roślinną — na przykład osoby na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej często koncentrują się na produktach bogatych w β-karoten, podczas gdy inni mogą poszukiwać bezpośredniej formy retinolu. W ofercie sklepu zdrowersi.pl znaleźć można kilka form suplementów z witaminą A, które odzwierciedlają te różne potrzeby:
-
krople z retinolem – postać rozpuszczalna w tłuszczach, którą można łatwo dodać do posiłków,
-
płynny β-karoten (prowitaminy A) – opcja dla osób szukających formy pochodzenia roślinnego,
-
połączenia z witaminą E lub w kompleksie ADEK – zestawy, które łączą witaminę A z innymi witaminami rozpuszczalnymi w tłuszczach.
Takie różnorodne formy sprawiają, że konsument ma rzeczywisty wybór oparty na preferencjach żywieniowych i stylu życia. Świadomy wybór produktów z witaminą A to zrozumienie różnych form, ich pochodzenia i zastosowań — zarówno w codziennej diecie, jak i w kontekście suplementów, które mogą uzupełniać dietę tam, gdzie samo jedzenie nie pokrywa zapotrzebowania.
Witamina A a odpowiedzialne podejście do suplementacji
Warto pamiętać, że witamina A jest składnikiem, którego nadmierne spożycie nie jest wskazane, szczególnie w formie retinolu. Z tego względu suplementacja powinna być zawsze rozważana w kontekście całej diety, a nie traktowana jako automatyczne rozwiązanie. Świadome podejście polega na: sprawdzaniu zawartości witaminy A w diecie, czytaniu etykiet i porcji referencyjnych.
Artykuł sponsorowany
